«Νότος»: Θαλασσινά υπόλοιπα...


Της Χρύσας Σπυροπούλου 

Βασίλης Ρούβαλης, Νότος, Κέδρος 2004

Ο Νηκτικός νους (2001) είναι η πρώτη ποιητική συλλογή του Βασίλη Ρούβαλη (1969), στην οποία αντιμετωπίζει συναισθηματικά το παλιό αλλά και τις ιδέες, καθώς και τις «χειρονομίες» της φύσης. Ποιήματα ολιγόστιχα που, όμως, αποκαλύπτουν τις αναζητήσεις και τις προσδοκίες του ποιητή, προσδοκίες που θα εκπληρωθούν στην πρόσφατη συλλογή, που έχει τον τίτλο Νότος. Οι «μικρές αλήθειες» του Νηκτικού νου εδώ ως «αλήθεια» πια αποκτούν «γαλαζωπό φως» ή «πεθαίνουν μισές τα ξημερώματα». Η θάλασσα, η Ελλάδα και η Νότια Ιταλία, οι ναυτικοί, τα κάστρα αλλά και πινελιές από το Πέραν και την Πόλη συνθέτουν το τοπίο του Νότου. Εικόνες οικείες, μεσογειακές στις οποίες υπολανθάνει το «εσύ», γιατί ο ποιητής φαίνεται να συνομιλεί με αγαπημένο πρόσωπο, ίσως και με μέρη που αγάπησε και αγαπά: Σικελία, Κορσική, Βόσπορος. Γι’ αυτό, χωρίς να γίνεται με τρόπο υπερβολικό, η ποίηση του Ρούβαλη είναι ερωτική. Και πρόκειται για τον έρωτα προς το άλλο πρόσωπο, προς τη ζωή, προς καθετί ωραίο στη φύση. Έτσι, το «στάχυ», το «ρόδι» σηματοδοτούν τη διάθεση για δημιουργία και για σταθερότητα, μέσω της οποίας, άλλωστε, διατηρείται η παράδοση αιώνων, όπως με λέξεις και τραγούδια στη Νότια Ιταλία, λέξεις που έχουν καταγωγή αρχαία ελληνική.
 
Οι στίχοι μετατρέπονται σε φως και ύμον προς τη ζωή, ακόμα και όταν το «σκοτάδι» είναι «πρώτος προορισμός», όλα είναι καθαρά και φωτεινά, και ο «αφηγητής» χορεύει και απολαμβάνει κάθε στιγμή που ζει. Το ζείδωρο φως της Μεσογείου τον μαγεύει και έτσι αντικρίζει τον κόσμο με θετική ματιά, με διάθεση να επικοινωνήσει και να παίξει με τον άλλο. Διάθεση που δεν χάνεται ακόμα κι όταν πρόκειται για την απουσία αγαπημένου προσώπου ή για εγκατάλειψη: 

Σ’ ομορφαίνουν οι σκιές του Βιλαγκράντε
τα κορίτσια του Οιτύλου τραγουδούν
θάμνοι θαλασσινοί σ’ αρωματίζουν
κι εσύ διστάζεις σε ιστία να λικνιστείς
(σ. 21) 

Ή η ερωτική συνάντηση αποδίδεται με εικόνα υπαινιστική και αμφίσημη: 

Στο φύσημα της νύχτας
επιστρέφει
αστερισμός
μέσ’ απ’ της αχιβάδας το τραγούδι
Το θέρος χάδι αμαρτωλό στο βλέφαρό σου
κι όλο απορία το στόμα σου
Αλήθεια, η πίκρα τι είναι; 

Ο έρωτας, ωστόσο, συμφιλιώνει το παρόν με το παρελθόν, τη νίκη με την ήττα, τη ζωή με το θάνατο. Και οι ποιητής με ανοιχτά τα μάτια ατενίζει το γαλάζιο του ορίζοντα ή της θάλασσας, και αφουγκράζεται τους ήχους της σιωπής αλλά και το τραγούδι των «μεθυσμένων τριζονιών», που 

Κουρνιάζουν στην παλάμη φλουριά
Αινίγματα
Μιας απριλάτικης καμπάνας
(σ. 28) 

Η χαρά της ζωής δεν μειώνεται ούτε όταν συνειδητοποιείται η παροδικότητα των πάντων κι αυτό γιατί: 

Ό,τι άδολο, μοιάζει
προσωρινό: δηλαδή ωραίο
Κι ό,τι γεμίζει το πέλαγος είναι ζωή
και το φως κατάπληκτο
Την εξατμίζει
(σ. 33) 

Θαλασσινές ποιητικές ιστορίες που προβάλλουν την αναζήτηση του ατόμου στον χώρο και τον χρόνο, καθώς και την τάση του να αγγίξει τον άλλον. Εξωστρεφής, υγιής προσπάθεια απεγκλωβισμού από τα στενά όρια της εσωτερικότητας.

Δημοσίευση στο περιοδικό Κ, τ. 8 (Ιούλιος 2005)

web site by WeC.O.M.
©