Εποχές της θάλασσας


Της Δήμητρας Παυλάκου

Βασίλης Ρούβαλης, Νότος, Κέδρος 2004

Στου λήθαργου βαθιά τη νεκρή θάλασσα
η Πολιτεία η βουλιαγμένη υπνώνει
πέτρινη μες στο πέτρινό της όραμα
Στα μάτια των φρουρών ο ύπνος πλημμύρισε
κι έχει το Σάλπισμα στα χείλη τους μαργώσει
Γρηγορείτε

Μελισσάνθη (Από το ποίημα: "Γρηγορείτε") 

Αν η ποίηση αποτελεί μια επιπλέον προσπάθεια για οργάνωση, μια ενέργεια ζωτική για να περιγραφούν κάποιες περιοχές που δεν μεταδίδονται ούτε με την ψυχανάλυση, η νέα ποιητική συλλογή "Νότος" πέτυχε ως προσπάθεια. Και ως αποτέλεσμα. Και ως δυνατότης ειπείν.
 
Η δυνατότητα του ποιητή να μεταδίδει αυτό που επιθυμεί καθιστά και τη συλλογή εξαιρετική. Είναι ένας παρατηρητής. Της ιστορίας, του έσω, του έξω και όλων των αποδομητικών προσεγγίσεων. Είναι και μια αποκάλυψη των επιθυμιών που λαμβάνει χώρα. (Μάλλον λαμβάνει θάλασσα). Κοινωνεί. Μ' έναν ευπροσάρμοστο τρόπο πηγαίνει από την ιστορία, την αφετηρία, στην ιστορία του εαυτού. Έχει καλά αφομοιώσει τα παλιά διδάγματα από τον μεσαίωνα και πέρα. Έχει αποστάξει με προσοχή την ποιητική παραγωγή αυτών των εποχών. Συγχρόνως είναι παρατηρητής του εαυτού. Προχωρεί, συχνά με μέσα απλά (σαν τον μαθητευόμενο ποιητή), θέλω να πω, χωρίς βεβαιότητες, σε μια post facto αναζήτηση - σύνθεση της αυτογνωσίας που είναι κομμάτια και θρύψαλα. Όχι για άλλο λόγο, αλλά γιατί είναι η καθημερινότητά του. Τα σύμβολα του ποιητή από εκεί αντλούνται κι ας μην έχουν καμία δόση καθημερινότητας. Αυτό χαρακτηρίζει μια ποιητική συγκομιδή ως επιτυχημένη: πώς να εντοπίζει την επιθυμία χωρίς ίχνος στοχαστικής παρέμβασης (ή αλλοίωσης) και να τρέχει με τη γαλέρα, το νου, σε όλες τις γνωστές αποικίες. Οργώνοντας τις θάλασσες. Όχι στ' αλήθεια. Στα ψέματα. Επικεντρώνει την προσοχή του σε περιοχές που το στίγμα το βρίσκει μόνο ο ποιητής. Με μια θαυμαστή οικονομία στον λόγο (όχι φειδώ).
 
Και ο χρόνος, η αποστέρηση του καλού καγαθού, η ανακτημένη αιτία μιας πίκρας, η αλμυρή καταγωγή των κινήτρων, η απεραντοσύνη της πλεύσης, γίνονται με τον Βασίλη Ρούβαλη υπάκουοι ναύτες μιας κανονικότητας που δεν αναζητεί την Ιθάκη. Συνδέει γενιές και περιόδους της Ιστορίας μέσα από τη δομημένη υπόθεση της δικής του αίσθησης για τα πράγματα. Οικείωση της ευκαιρίας που του δίνει το απέραντο γαλάζιο. Η κόπωση που υπάρχει είναι ένα προ-μόρφωμα. Πρέπει, βλέπετε, να καλύψει και το υλικό πεδίο με κάποιες σημασίες. Η εκ των υστέρων διατυπωμένη επιθυμία βαδίζει προς το "Νότο". Όταν πρωτοβλέπει κανείς τη συλλογή στις προθήκες νομίζει ότι υπάρχει ένα σίγμα, ότι γράφει: "νόστος". Προβολή του αναγνώστη, βέβαια. Αφού και ο αναγνώστης επανασυμβολοποιεί και επανακατονομάζει αναγνωστικά και πραγματικά του βίου γεγονότα. Έτσι η ποίηση ερμηνεύει, ερμηνεύεται, επανερμηνεύει, επανερμηνεύεται χωρίς Ιθάκη, αφού το διυποκειμενικό σκηνικό αλλάζει από ποιητή σε αναγνώστες. 

Κάποτε ήταν μια θάλασσα. Πάνω της ξάπλωσε νωχελικά η Μοίρα. Του ποιητή, του ελληνισμού, της λέξης, της είδησης, του ονείρου, της παγκόσμιας διεκδίκησης, της νίκης του καλού. Γιατί ο ποιητής δεν έτρεξε να πάρει τη Μοίρα στην αγκαλιά του, γιατί δεν την απήγαγε; Αν η συνείδηση είναι μέρος της πραγματικότητας στο πλαίσιο της ύπαρξης και της περιγραφής της πραγματικότητας όπως βιώνεται, ο Βασίλης Ρούβαλης είδε τα σχήματα της ψυχής του, του έρωτος και φτάνοντας όπου έφτασαν οι τριήρεις των προγόνων μας έγραψε ποίηση ως μίμηση. Η δική του προσπάθεια σ' έναν κόσμο κατατμημένο και αντιποιητικό είναι ένα σημαντικό τειχίο, ένα στοιχείο πολιτιστικής παρέμβασης. Η σύγχυση της εποχής είναι τόσο μεγάλη που ο Νότος αναπαράγοντας την εμπειρία, μεταφέροντας λεκτικά τα δοσμένα, λειτουργεί ως ανάχωμα. Δεν θα αποδοθούν τα του Καίσαρος, ακόμα και με κοσμικές διακρίσεις.
 
Ο αναγνώστης αποτίει τον φόρο τιμής. Πίσω από τον ποιητή μια τεράστια παράδοση, που τη χρησιμοποιεί, τη σέβεται, αντλεί διδάγματα και ποιητική τέχνη. Γύρω του ένα παρόν, συχνά ανέλπιδο. Πιο 'κεί οι ερμηνείες. Πρώιμα και όψιμα στάδια ανάλυσης. Για να κατανοήσει κανείς τι; Το αυτονόητο; Αυτό που σε πάει και σε φέρνει όλη μέρα; Αυτό που βιώνεις μέρα - νύχτα; Η σκέψη σου; Δεν τα σβήνει όλα ο άνεμος. Θες δεν θες, η εικόνα του εαυτού σου διεκδικεί προτεραιότητα. Εξαρτάται από την αλήθεια. Γράφει. Με τη μισή του καρδιά. Όπως στο εξώφυλλο. Η άλλη μισή στην παραλία, κάτω από τα φύκια μην κρυώσει.

Δημοσίευση στην εφημ. Αυγή, 9 Μαρτίου 2005

web site by WeC.O.M.
©